Park Rozrywki Zatorland

Dziesięć faktów na temat dinozaurów

Wydaje się, że na temat dinozaurów powiedziano już wszystko. Tymczasem im bardziej doskonalimy techniki badawcze, tym więcej niepoznanych dotąd właściwości prajaszczurów odkrywamy.

1. Choć Ziemia za czasów panowania dinozaurów wyglądała nieco inaczej niż obecnie (zamiast siedmiu kontynentów istniał jeden, opanowany przez gady kopalne superkontynent zwany Pangeą), to wiadomo, że na terenach dzisiejszej południowej Polski żyły te zwierzęta. Potwierdzają to odkrycia dokonane w Górach Świętokrzyskich i na Śląsku. Znaleziono tam skamieniałe ślady i tropy dinozaurów oraz nieliczne szkielety nieco prymitywniejszych gadów pokrewnych dinozaurom. Obszary odpowiadające teraźniejszej północy naszego kraju  znajdowały się pod wodą, więc nie stanowiły przyjaznego środowiska dla omawianych prajaszczurów, które były przystosowane do życia na lądzie.

Reklama

2. Zmiennocieplne czy stałocieplne? Jeszcze dwadzieścia lat temu wydawało się, że ta zagadka jest nie do rozwiązania. Jednak w świetle aktualnej wiedzy można z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć, że dinozaury, przynajmniej w większości, były stałocieplne. Do takich wniosków doszli naukowcy, którzy przeanalizowali parametry współczesnych zwierząt zmienno- i stałocieplnych porównując je z prajaszczurami. Gady kopalne miały zdecydowanie więcej cech wspólnych z przedstawicielami tej drugiej grupy.

3. Przyjmuje się, że dinozaury wyginęły przed milionami lat i dziś możemy jedynie oglądać pozostałe po nich skamieniałości. Nic bardziej mylnego. Eksperci przekonująco dowiedli, że dzisiejsze ptaki nie tyle pochodzą od teropodów, co do nich należą.

4. Odnajdywanie skamieniałości dinozaurów nie jest domeną współczesnych paleontologów i archeologów uzbrojonych w nowoczesny sprzęt. Ludzie natrafiali na elementy szkieletów prajaszczurów od tysiącleci, różnie interpretując te znaleziska. Znaczenie miała tu kultura i wierzenia - średniowieczni Europejczycy sądzili, że odkrywają szczątki biblijnych stworzeń, z kolei Chińczycy uznawali te relikty za smocze, dlatego tak właśnie je opisywali.

5. Okazuje się, że uznawane za plagę XXI wieku choroby nowotworowe istniały przed milionami lat i zapadały na nie dinozaury. W kręgach, żuchwach i innych elementach szkieletów tych gadów odkryto zmiany patologiczne omawianego typu. Na szczęście były to zmiany łagodne.

6. Choć zmierzch ery dinozaurów nadszedł 66 milionów lat temu, wciąż wielu ludzi jest przekonanych, że gady te zamieszkiwały Ziemię równocześnie z człowiekiem. Tak uważa 41 proc. Amerykanów przepytywanych na tę okoliczność.

7. Nauka, która bada i opisuje organizmy kopalne na podstawie skamieniałości i innych znalezisk to paleontologia, stanowiąca dział geologii. Aby zrealizować marzenie z dzieciństwa i zawodowo zajmować się badaniem dinozaurów należy zostać paleontologiem. Jak tego dokonać? Przykładowa ścieżka wiedzie przez studia na wydziale biologii lub geologii podjęte na uniwersytecie, w którym funkcjonuje katedra lub zakład paleontologii. Takie możliwości otwierają przed pasjonatami prehistorii Uniwersytet Śląski czy Uniwersytet Wrocławski.

8. Pterodaktyle i ichtiozaury przez lata uchodziły odpowiednio za dinozaury latające i wodne. Do tej pory w różnego typu wydawnictwach, zwłaszcza tych dedykowanych najmłodszym można natknąć się na takie informacje. W rzeczywistości te stworzenia były współczesne dinozaurom i należały do gadów, ale na tym podobieństwa się kończą.

9. Pozostałości dinozaurów można znaleźć nie tylko pod ziemią czy w trudnodostępnych dla amatorów wykopaliskach. Pióra (tak, niektóre z tych gadów były upierzone) i inne szczątki, jak np. fragmenty ogonów tych gadów znajdują się niekiedy zatopione w bursztynach. Ciesząca oko żywica kopalna może skrywać w sobie niejedno. Przełomowego odkrycia dokonał paleontolog z Chin, który w kawałku bursztynu wystawionym na sprzedaż na targowisku w Birmie dopatrzył się skamieniałości dinozaura.

10. Dinozaury niepodzielnie rządziły na Ziemi przez około 135 milionów lat. Niestety, nie przeżyły katastrofy sprzed 65 milionów lat - naukowcy nie są zgodni co to tego, jaka była bezpośrednia przyczyna ich wymierania. Coraz częściej skłaniają się ku hipotezie zakładającej działanie kilku czynników jednocześnie, np. zgubnego w skutkach uderzenia meteorytu, zmasowanych erupcji wulkanicznych oraz zmiany klimatu na niesprzyjający.

Więcej interesujących faktów, a także naturalnej wielkości ruchome repliki prehistorycznych gadów można obejrzeć odwiedzając Park Rozrywki Zatorland. Znajduje się tam też największy w Polsce ruchomy model dinozaura - Argentynozaur. 

Dowiedz się więcej na temat: dinozaury | zatorland